Skąd się bierze rekompensata i komu przysługuje
Podstawą jest art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Konstrukcja jest prosta: jeżeli w transakcji handlowej (umowa między przedsiębiorcami — B2B) nabyłeś prawo do odsetek za opóźnienie, to wraz z nim — automatycznie — nabywasz prawo do zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Trzy rzeczy, które trzeba podkreślić:
- przysługuje z mocy ustawy — nie musisz jej zastrzegać w umowie ani wcześniej wzywać dłużnika,
- nie musisz wykazywać żadnych kosztów — należy się nawet wtedy, gdy windykacja ograniczyła się do jednego maila,
- dotyczy wyłącznie obrotu profesjonalnego — faktura wystawiona konsumentowi nie daje prawa do rekompensaty.
40, 70 czy 100 euro? Progi
Wysokość rekompensaty zależy od wartości świadczenia pieniężnego (należności z danej transakcji):
| Wartość należności | Rekompensata |
|---|---|
| do 5 000 zł | 40 € |
| powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł | 70 € |
| 50 000 zł i więcej | 100 € |
Kwotę w euro przelicza się na złote po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne. Przykład: faktura z terminem płatności 15 marca → wymagalność w marcu → kurs z ostatniego dnia roboczego lutego.
Najważniejsze: od KAŻDEJ faktury osobno
Rekompensata przysługuje co do zasady od każdej transakcji (w praktyce najczęściej: od każdej faktury) odrębnie. Dziesięć przeterminowanych faktur po 3 000 zł to dziesięć rekompensat po 40 € — łącznie ponad 1 700 zł, niezależnie od odsetek i kwot głównych.
Faktura już zapłacona? Rekompensata i tak się należy
To element, który zaskakuje najbardziej: prawo do rekompensaty powstaje z chwilą, gdy nabywasz prawo do odsetek — czyli pierwszego dnia opóźnienia. Późniejsza zapłata należności głównej tego prawa nie wygasza. Możesz więc dziś rozliczyć faktury, które kontrahent uregulował z poślizgiem rok temu.
W praktyce to gotowy „audyt zaległości": przejrzyj faktury z ostatnich 2–3 lat, wybierz te zapłacone po terminie i policz rekompensaty. U stałych „spóźnialskich" kontrahentów wychodzą z tego zaskakujące kwoty.
Jak to policzyć bez błędu
Przy jednej fakturze wystarczy tabela kursów NBP. Przy kilkunastu — każda może mieć inny miesiąc wymagalności, czyli inny kurs — łatwo o pomyłkę, którą dłużnik potem wytknie. Bezpłatny kalkulator na rekompensata40euro.pl liczy rekompensaty i odsetki dla całej listy faktur naraz, z automatycznie dobranymi kursami NBP dla każdej z nich.
Jak rekompensatę ODZYSKAĆ — krok po kroku
- Dopisz ją do wezwania do zapłaty. Rekompensata (i odsetki) idą w jednym piśmie z należnością główną — osobna pozycja, osobna kwota. Gotowe wezwanie z automatycznie doliczonymi rekompensatami przygotuje bezpłatny generator wezwania. Jeżeli faktura jest już zapłacona, wezwanie obejmuje samą rekompensatę (i ewentualne odsetki za okres opóźnienia).
- Nie daj się zbyć „to tylko 40 euro". Dłużnicy często płacą należność główną i „zapominają" o rekompensacie. Masz prawo dochodzić jej osobno — również na drodze sądowej.
- W pozwie — jako odrębne roszczenie obok kwoty głównej. Sąd zasądza rekompensaty w sprawach fakturowych rutynowo; wyjątkowo może odmówić, gdyby żądanie stanowiło nadużycie prawa (przypadki skrajne).
- Pilnuj przedawnienia. Roszczenie o rekompensatę przedawnia się jak roszczenia związane z działalnością gospodarczą — co do zasady z upływem 3 lat (koniec roku kalendarzowego; tabela terminów w poradniku Przedawnienie faktur B2B). Najstarsze rekompensaty przepadają pierwsze.
Czy można żądać WIĘCEJ niż 40/70/100 euro?
Tak. Jeżeli rzeczywiste, uzasadnione koszty odzyskiwania należności przekroczyły rekompensatę — np. zapłaciłeś prowizję firmie windykacyjnej — możesz dochodzić nadwyżki ponad ryczałt. Różnica: nadwyżkę trzeba udokumentować i wykazać, że była uzasadniona.
Wpisz faktury — kalkulator dobierze właściwe kursy NBP i policzy odsetki oraz rekompensaty dla każdej z nich.
Otwórz bezpłatny kalkulator Wygeneruj wezwanie z rekompensatą
Pytania i odpowiedzi
Czy umowa może wyłączyć rekompensatę?
Postanowienia umowne wyłączające lub ograniczające rekompensatę są nieważne z mocy ustawy. Kontrahent nie może też „zakazać" jej naliczania ogólnymi warunkami zakupów.
Czy rekompensata należy się od faktur na małe kwoty, np. 200 zł?
Tak — próg 40 € obejmuje należności do 5 000 zł bez dolnej granicy. Przy drobnych, powtarzalnych fakturach rekompensata bywa wyższa niż sama należność; to nie odbiera jej zasadności, choć przy skrajnej dysproporcji sądy oceniają, czy żądanie nie stanowi nadużycia prawa.
Kontrahent zapłacił po terminie, ale przed wezwaniem — mogę żądać rekompensaty?
Tak. Prawo do rekompensaty powstało w dniu, w którym popadł w opóźnienie, a zapłata go nie uchyliła. Wezwanie w takiej sytuacji obejmie samą rekompensatę i odsetki za czas opóźnienia.
Czy rekompensata przysługuje też mnie jako podwykonawcy wobec generalnego wykonawcy?
Jeżeli łączy Was transakcja handlowa (obie strony to przedsiębiorcy, umowa dotyczy dostawy towaru lub świadczenia usługi), to tak — status „podwykonawcy" niczego tu nie zmienia.
Jak wygląda pełna droga, gdy dłużnik ignoruje wezwanie?
Opisuję ją w poradniku Kontrahent nie płaci faktury — co robić krok po kroku: pozew, nakaz zapłaty, klauzula, komornik.
Stan prawny: sierpień 2026.